Het gedachtegoed van de Spiral Dynamics
Dr. Clare W. Graves, psychologieprofessor aan het Union College in New York, onderzocht de menselijke ontwikkeling en ontdekte verschillende waardesystemen. Elk systeem ontstaat door interactie met specifieke omstandigheden. Graves’ werk werd voortgezet door Dr. Don Beck en Chris Cowan, die Spiral Dynamics introduceerden. Het model analyseert de interactie tussen mensen en hun omgeving. Elk waardesysteem gedijt het best in een specifieke werkomgeving. De opeenvolgende systemen worden steeds complexer en reflecteren de evoluerende samenleving. Elk individu ontwikkelt zich in reactie op leefomstandigheden en factoren. Elk nieuw systeem bouwt voort op de voorgaande.
Dr. Don Beck en Chris Cowan hebben het werk van Graves voortgezet en hebben elk waardesysteem voorzien van een kleurcode, en ze noemden het model Spiral Dynamics. Bij de analyse van overheidsinstanties is het eerste systeem, beige, niet relevant, en het achtste systeem, turkoois, is nauwelijks ontwikkeld en heeft ook geen relevantie voor de toepassing in deze context.
Het werk van Graves kan worden toegepast bij het analyseren van zowel de interactie tussen mensen en de samenleving, als tussen mensen en hun werkomgeving. Elk waardesysteem komt het beste tot uiting in een specifieke werkomgeving. Bijvoorbeeld, iemand die sterk ontwikkeld is in competitief denken (kenmerkend voor het oranje waardesysteem) zal zich waarschijnlijk meer thuis voelen in een resultaatgerichte en commerciële ‘oranje’ overheidsinstantie dan in een ‘groene’ overheidsinstantie die gericht is op menselijkheid en harmonie.
De opeenvolgende waardesystemen worden steeds complexer, zowel in de leefomstandigheden als in de psychologie die nodig is om ermee om te gaan. Deze ontwikkeling is zichtbaar in onze steeds complexere samenleving, van oorspronkelijke stamculturen tot de hedendaagse maatschappij. Ook individueel worden we tijdens ons leven geconfronteerd met steeds complexere leefomstandigheden, waardoor onze psychologie zich mee ontwikkelt. Het is belangrijk op te merken dat deze complexiteit voornamelijk betrekking heeft op sociale interactie en niets zegt over intelligentie. Een persoon met een sterk ontwikkeld ‘groen’ waardesysteem is niet intelligenter dan iemand met een sterk ontwikkeld ‘oranje’ systeem. Er zijn geen betere of slechtere waardesystemen; elk systeem heeft zijn functie in de juiste context.
Wat zich ontwikkelt in elk individu is afhankelijk van verschillende factoren, zoals achtergrond, interesses, de problemen waarmee men geconfronteerd wordt, maar vooral ook de omgeving waarin iemand leeft.
Elk nieuw waardesysteem kan alleen tot ontwikkeling komen in individuen, teams en overheidsinstanties als de voorgaande systemen voldoende zijn doorlopen en ontwikkeld. Bijvoorbeeld, in een projectteam dat werkt aan een complex project waarbij strategisch en ‘oranje’ denken en handelen vereist zijn, is voldoende structuur en ordening nodig. Deze aspecten zijn ontwikkeld in het voorgaande ‘blauwe’ systeem. Als deze aspecten onvoldoende ontwikkeld zijn, zal het ‘oranje’ systeem als het ware door zijn ‘blauwe’ fundament zakken, waardoor kortetermijndenken en chaos de overhand krijgen, kenmerkend voor het daarvoor liggende ‘rode’ systeem.
